«نود اقتصادی»- خداحافظی چراغ خاموش یا فراری آبرومندانه از پذیرش مسئولیت دستیار وزارت راه و شهرسازی در امور بین‌الملل در همین ابتدای سالجاری، اندکی مانده به اعلام تایید پایبندی ایران به برجام و یا خروج احتمالی ایالات متحده آمریکا از برجام .

ناگفته پیداست که در صورت اعلام خروج آمریکا از برجام، شکست قطعی، مهمترین برچسبی است که برپیشانی پروژه برسروصدای خرید هواپیماهای پسابرجامی جا خوش می‌کند.

شبکه حمل و نقل هوایی ایران با عمر متوسط بیش از 20 سال برای نوسازی خود  نیازمند ۵۵۰ فروند هواپیمای مسافری است.

شایع شده که اصغر فخریه کاشان، مرد شماره یک قرارداد خرید 200 فروند هواپیمای پسابرجامی و معاون بازنشسته ارزی بانک مرکزی در دو دهه قبل، با هدف هموارسازی مسیر تامین منابع ارزی به عنوان قائم مقام  وزیر راه شهرسازی در امور بین الملل منصوب شد، بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که کناره گیری او با ماجرای خرید هواپیماهای پسابرجامی رابطه‌ای مستقیم داشته است.

ایران ایر با اجرایی شدن برجام قرارداد خرید 200  فروند هواپیمای ایرباس، بوئینگ و ای تی آر را به امضا رساند که ماحصل این قرارداد تنها منجر به تحویل سه فروند ایرباس و هشت فروند هواپیمای ای تی آر شده، بوئینگ هم وعده داده اولین فروند از هواپیماهای پهن پیکر خود را در سال ۲۰۱۸ راهی ایران خواهد کرد.

تنی چند از روسای پیشین سازمان هواپیمایی کشوری از همان زمان عقد قرارداد مذکور برای خرید هواپیما درگفتگو با «نود اقتصادی» هشدار دادند که این قرارداد به هیچ روی پایدار نخواهد ماند و ایالات متحده آمریکا در تحویل و نوسازی ناوگان شبکه هوایی ایران سنگ اندازی جدی خواهد کرد.

مرور مواضع اخیر مدیرعامل شرکت هواپیمایی ایران ایر و اصغر فخریه کاشان،قائم مقام وزیر راه وشهرسازی در امور بین الملل هم تلویحا بر ناتوانی وزارت راه و شهرسازی در تحویل گرفتن این هواپیماها صحه می گذارد.

به عنوان مثال،اصغرفخریه کاشان دیماه سال قبل و برخلاف مواضع همیشگی خود دایر برموفق بودن پروژه خرید هواپیما و بی اثر بودن خروج آمریکا از بر جام بر فرایند خرید هواپیما،این بار گفته که "اینکه تصمیم آمریکا نمی‌تواند بر مجوز‌های صادر شده تاثیرگذار باشد با استناد به برجام است، اگر برجام نباشد بنابراین این موضوع هم منتفی است."

شکی نیست که از ابتدا یکی از مهمترین موانع،تامین منابع مالی برای خرید این تعداد هواپیما بوده چرا که شرکت های خارجی درخواست واریز 40 درصد ازمبلغ قرارداد که حدود 90 میلیارد دلار برآورد شده را داشته اندکه با توجه به شرایط کشور،دولت قادر به تامین این حجم منابع مالی  نبوده.

جوادکریمی قدوسی نماینده مجلس شورای اسلامی هم به نود اقتصادی گفته که  قراردادهای امضا شده به چند دلیل صرفا روی کاغذ است و عملیاتی نخواهد شد و من قبلا هم این مسائل را هشدار داده بودم.!

اما چرا فخریه کاشان از مسئولیت خود درقبال پیگیری خرید 200 فروند هواپیما شانه خالی کرد؟

دو رئیس پیشین سازمان هواپیمایی کشوری، در گفتگو با «نوداقتصادی» ، رابطه کهولت سن فخریه کاشان ومسئولیت او در پیگیری امور محوله درحوزه بین الملل صنعت حمل و نقل ریلی، هوایی ودریایی را عامل بسیار ضعیفی در کناره گیری فخریه کاشان دانسته و در عوض تاکید کرده اند که او در هنگامه شکست پروژه خرید هواپیماهای ایرباس و بوئینگ ترجیح داده که بی سرو صدا از این مسئولیت خداحافظی کند.!

جدای از این، گفته می شود که عباس آخوندی درنظر ندارد که هیچ فرد دیگری را به این مسئولیت بگمارد که در صورت تایید این مدعا، خود وزیر راه و شهرسازی هم برشکست پروژه خرید هواپیما ازفرانسه و آمریکا صحه گذارده است.

دیریا زود و با تعیین تکلیف ماجرای برجام،زوایای دیگری ازکناره گیری بی سروصدای اصغر فخریه کاشان قائم مقام وزیر راه شهرسازی دراموربین الملل راروشن خواهدکرد و این امر، یک سرافکندگی بزرگ را برای وزارت راه شهرسازی رقم خواهد زد.

فخریه کاشان، در بزنگاه پیچیده تر شدن شرایط خرید هواپیماهای پهن پیکر از مسئولیت خود در این راستا شانه خالی کرد، این ذهنیتی است که از او درحافظه تاریخی صنعت حمل ونقل هوایی به یادگار خواهد ماند.