«نود اقتصادی»: بدون تردید اهمیت رفع معضل بیکاری در روستاها به میزانی است که در سطوح کلان نیز ذهن مسئولان کشور را به خود مشغول ساخته است. به تَبَعِ دغدغه های موجود، تاکنون طرح ها و ایده های متعددی برای مهار و مدیرت هر چه شایسته تر این عارضه مطرح و ارائه شده است.

یکی از دستورکارهای تعریف شده برای مقابله با بیکاری در روستاها، طرح موسوم به تسهیلات توسعه اشتغال روستایی است که قرار است با استفاده از منابع صندوق توسعه ملی،اجرایی و عملیاتی شود. بر اساس این طرح قرار است معادل ریالی 1.5میلیارد دلار (حدود 6 هزار میلیارد تومان) از محل صندوق توسعه ملی نزد موسسات عامل (بانک های کشاورزی، پست بانک، توسعه تعاون، صندوق کارآفرینی امید و صندوق حمایت از توسعه سرمایه گذاری در بخش کشاورزی) سپرده گذاری شود و با تلفیق منابع هر موسسه برابر با سهم صندوق توسعه ملی به متقاضیان پرداخت شود.

در راستای اجرای این طرح، مجموع منابع صندوق توسعه ملی با تلفیق منابع هر یک از موسسات مذکور حدود 12 هزار میلیارد تومان برای پرداخت تسهیلات اشتغال روستایی اختصاص می یابد. امابرخی کارشناسان معتقدند که اشتغالزایی در روستاها با پرداخت تسهیلات اشتغالزایی موفق نیست و طرحی شکست خورده است.حتی کم نیستند کارشناسانی که معتقدند صرفاً با تزریق پول یا تسهیلات،نمی توان در مقابله با بیکاری موفق عمل کرد و تجارب گذشته در خصوص ارائه تسهیلات به مراکز تولیدی نشان می دهد وجود چنین دغدغه و تردیدهایی در ارتباط با میزان اطمینان از موفقیت طرح مذکور بی راه نیست.

تسهیلاتی که با وجود حصول برخی توفیقات غیر قابل انکار، عده ای از تولید کنندگان را بدهکار کرده است . اکنون  این هراس می رود که طرح تسهیلات توسعه اشتغال روستایی، روستائیان بیکار را به روستائیانی تبدیل کند که علاوه بر بیکاری با بدهی نیز مواجه شوند، هر چند در برخی از روستاها این تسهیلات نتیجه مثبتی داشته و باعث کاهش نرخ بیکاری شده است.

*جزئیات تسهیلات اشتغال روستایی

علی اصغر نورالله زاده، مدیرعامل صندوق کارآفرینی امید، با اشاره به اینکه ایجاد شغل در روستاها باعث ماندگاری شغل در روستاها می شود گفت: باید با توجه به کسب و کار در کشور از مهاجرت بیش از حد جلوگیری شود.

مدیرعامل صندوق کارآفرینی امید بیان کرد: از ابتدای سال تا کنون حدود 1000 میلیارد تومان اعتبار در اختیار ما قرار گرفته است و تا کنون 1000 میلیارد تومان طرح تصویب کرده ایم. از این میزان حدود 685 میلیارد تومان قرارداد منعقد شده است، یعنی افراد ضامن آورده اند ولی بقیه ضمانت نیاورده اند. یک بخشی در مرحله اول و یک بخشی در مرحله دوم و یک بخشی هم در مرحله دیگر پرداخت می شود.

وی ادامه داد: از 685 میلیاردتومان تسهیلات تصویب شده  تا کنون 500 میلیارد تومان تسهیلات پرداخت شده است. آنچه که تصویب شده است نزدیک به 16هزار و 200طرح است. ازاین میزان حدود 13 هزار و 670 طرح قرارداد منعقد شده است. به هر حال اگر هر کدام از این طرح ها حتی یک نفر اشتغالزایی کرده باشند، میزان اشتغالزایی چشم گیری خواهد شد. با یک برنامه هدفمند توسعه کسب و کار در روستاها را دنبال می کنیم. لذا در روستاها دو اقدام مهم در دستور کار قرار دارد؛ نخست اینکه شناسایی مزیت های رقابتی روستاها آغاز شده است که در راستا مزیت های رقابتی برخی از روستاها را شناسایی کردیم.

نورالله زاده با بیان اینکه مزیت روستاهای باقی مانده تا پایان سال شناسایی می شوند تا بتوانیم ساکنان روستاها و مناطق عشایری را متناسب با مزیت رقابتی همان منطقه توانمندسازی کنیم، افزود: بخشی از سیاستگذاری اشتغال از محل شناسایی مزیت های رقابتی روستاها هدفگذاری شده است.

مدیرعامل صندوق کارآفرینی امید گفت: مخاطب اقدام دیگر در حوزه حمایت از کسب و کارها، کارآفرینان و متقاضیانِ دارای ایده و طرح های کسب و کار هستند که طرح مد نظر خود را باید در سامانه کارا ثبت کنند و در صورت تایید طرح توسط دستگاه های اجرایی به موسسات عامل برای حمایت های مالی و تسهیلات ارزان قیمت معرفی می شوند.

 وی  گفت: پرداخت ها مرحله ای است و متناسب با پیشرفت طرح صورت می گیرد.تسهیلات تماماً به شکل LC داخلی و عمدتا در وجه سازنده واریز می شود. فرآیند پرداخت پول یک مساله است و اینکه کسب وکارهای پایدار ایجاد و افراد در مناطق روستایی توانمند شوند و بازار داشته باشند، مساله دیگری است. ما بیش تر روی پایداری کسب وکار تاکید داریم تا دادن وام چراکه هدف قانون اشتغال روستایی هم تنها وام دادن نیست و دولت هم مصمم است که پایداری و توسعه کسب و کار در مناطق روستایی اتفاق بیفتد، چه بسا اگر وام بدهیم و نظارت نکنیم نه تنها مشکلی از روستاها حل نکرده ایم بلکه بیش تر به مشکلات روستاییان اضافه کرده ایم.

نورالله زاده اظهار داشت: بخشی از این طرح ها قابلیت اجرایی یا توجیه مالی ندارند و یا نمی توانند مدارک لازم را ارائه کنند. ما بعد از بررسی، بهترین طرح ها را که توجیه مناسب و قابلیت اجرا در روستا را دارند، انتخاب و معرفی می کنیم تا فرایند پرداخت تسهیلات صورت گیرد.خوشبختانه طی دو سال گذشته نتیجه نشان داده سیاست دولت در توسعه کسب و کارهای روستایی و پیاده سازی استراتژی صنعتی سازی در روستاها تحقق یافته است.